Fanny (64) tapt morgen haar laatste pintjes in café Floréal: “Na vijftig jaar werken is het welletjes geweest”

Fanny (64) tapt morgen haar laatste pintjes in café Floréal: "Na vijftig jaar werken is het welletjes geweest"

Zaterdag sluit een stuk Mechels erfgoed zijn deuren, althans onder de vertrouwde handen die het de voorbije jaren hebben gedragen. Fanny Waegemans (64) schenkt haar allerlaatste pintjes in café Floréal aan de Leuvensesteenweg in Muizen, het enige echte volkscafé dat in die buurt nog overeind staat. Na een werkzaam leven van maar liefst vijftig jaar, begonnen toen ze nog maar veertien lentes oud was, kiest ze bewust voor zichzelf. "Ik wil nog iets doen en genieten van mijn leven. Het is al te kort", zegt ze vastberaden, zonder een greintje spijt in haar stem.

Een herder, een bazin en honderd jaar geschiedenis

Wie café Floréal voor het eerst betreedt, wordt meteen opgewacht door Kai, een Zwitserse herder met een flinke dosis territoriumgevoel. Fanny stelt gerust: de hond blaft vreemden aan, maar wie het café kent, kent ook Kai. De herder maakt al acht jaar deel uit van het decor en is voor vaste klanten even vertrouwd als de bruine toog zelf. Floréal is overigens geen café van gisteren. Fanny schat dat de zaak al meer dan een eeuw bestaat, al zijn de exacte oorsprong en de oudste uitbaters in de nevelen van de tijd verdwenen.

Zelf nam ze het café over in oktober 2013, van een zekere Bertha die de zaak 43 jaar lang had gerund. De twee vrouwen hebben elkaar nooit ontmoet, maar de verhalen over Bertha's strikte beleid leven nog steeds voort in het geheugen van de buurt. Wie met vuile schoenen binnenkwam, kon rechtsomkeert maken. Kinderen waren er niet welkom. En elke stamgast had zijn vaste plek, punt uit. Fanny koos voor een andere aanpak. Ze plaatste een terras buiten, maakte de zaak gezelliger en toegankelijker, maar waakte er tegelijk over dat de authentieke ziel van Floréal onaangeroerd bleef. Dat evenwicht vinden is geen sinecure, maar ze slaagde er in.

Van confectie naar toog, van station tot Muizen

Fanny's liefde voor het caféleven gaat veel verder terug dan 2013. Ze begon haar horecaloopbaan als jong meisje in café De Sax aan het Mechelse station, en werkte daarna in verschillende andere bekende Mechelse kroegen zoals Salvator en Den Eik. Tussendoor stapte ze over naar de confectiesector, waar ze jarenlang aan de slag was bij Marcello Decor. Toen die job wegviel, keerde ze terug naar wat haar altijd het meest had geboeid: mensen ontvangen achter een toog. Floréal werd haar eindbestemming, en wat voor een.

Bovendien bracht het café haar niet alleen werk, maar ook een heel leven aan verhalen en herinneringen. Ze denkt met warmte terug aan Robertine Houbrechts, een stamgast die ver in de negentig was maar desondanks elke dag tot twintig fluitjes dronk en het café pas meeafsloot tussen één en drie uur 's nachts. Op haar verjaardag zorgde Fanny altijd voor iets bijzonders. "Dat zijn de momenten die je bijblijven", zegt ze. "Zo iemand vergeet je niet." Robertine staat symbool voor het soort klantenbinding dat je alleen opbouwt als je jarenlang op dezelfde plek aanwezig bent, dag na dag, feestdag na feestdag.

Horen, zien en zwijgen achter de toog

Het is precies die band met haar vaste klanten die het afscheid dubbel zo moeilijk maakt. Fanny omschrijft haar vertrek als "een beetje wrang", want ze heeft nooit tegen haar goesting achter de toog gestaan. Integendeel. Met veel klanten groeide ze door de jaren heen uit tot iets meer dan een cafébazin. Vorig jaar reisde ze nog samen met een groep van hen naar een trouwfeest in Portugal, een uitstapje dat meteen aantoont hoe hecht de banden zijn geworden. Ondertussen droeg ze ook in stilte zorg voor wie het moeilijk had. Ze ondersteunde mensen in nood, luisterde zonder te oordelen en zweeg waar zwijgen gevraagd werd. "Bij mij was het horen, zien en zwijgen", vertelt ze. "Ik heb veel lief gezien, maar ook veel leed."

Opvallend is hoe ze over die rol spreekt: niet als een plicht, maar als iets vanzelfsprekends. Een volkscafé is nu eenmaal meer dan een plek om een pintje te drinken. Het is een anker in de buurt, een ontmoetingsplek voor mensen die anders misschien niemand zouden spreken. Dat gegeven maakt Floréal tot meer dan zomaar een kroeg aan de Leuvensesteenweg, en het maakt Fanny's vertrek tot meer dan een gewone pensionering.

Floréal gaat niet dicht, maar verandert van gezicht

Gelukkig voor de buurt en de vaste klanten sluit café Floréal zijn deuren zaterdag niet definitief. Fanny neemt weliswaar afscheid, maar de zaak krijgt een nieuwe uitbater die het café verder zal laten draaien. Wie er straks achter de toog staat en welke koers die persoon zal varen, zal de komende weken duidelijk worden. Fanny hoopt van harte contact te kunnen houden met de mensen die ze door de jaren heen heeft leren kennen. Intussen kijkt ze met een licht hart vooruit naar een leven zonder vroege ochtenddiensten en late sluitingsuren.

Na vijftig jaar hard werken, begonnen als een veertienjarig meisje in een Mechels stationscafé en afgesloten als uitbaatster van het laatste volkscafé in Muizen, heeft Fanny Waegemans meer dan haar deel gedaan. Zaterdag zijn de laatste ronden voor haar. Daarna is het haar beurt om aan de andere kant van de toog te gaan zitten en te genieten van wat het leven haar nog te bieden heeft.