‘Gouden’ JCI geeft 21ste (en laatste?) Jazzathome extra impuls: “We hernemen onze greatest hits”

'Gouden' JCI geeft 21ste Jazzathome extra impuls: "We hernemen onze greatest hits"

Twintig privéwoningen, drie jazzconcerten per locatie en één zonnige zondagnamiddag door de Mechelaarse straten wandelen: Jazzathome is dit jaar groter en ambitieuzer dan ooit. Dat heeft het festival te danken aan een bijzonder jubileum, want JCI Mechelen viert haar vijftigste verjaardag. Die organisatie stond drieëntwintig jaar geleden aan de wieg van het populaire buurtfestival en trakteert zichzelf én de stad dit jaar op een uitgebreider programma, inclusief workshops, iets wat er vroeger nooit bij was. Toch hangt er een dubbel gevoel over dit feestjaar, want achter de jubileumsfeer schuilt een pijnlijke mogelijkheid: dit zou zomaar eens de allerlaatste editie kunnen zijn.

Een concept dat twintig jaar lang overeind bleef

Wie Jazzathome kent, weet dat de formule al twee decennia ongewijzigd is en dat is precies de kracht ervan. Particuliere bewoners stellen hun woning open voor een muziekgroep, die telkens drie sets speelt voor een klein, intiem publiek. Deelnemers kiezen een route langs de verschillende locaties, bewonderen prachtige interieurs en luisteren naar toegankelijke jazzmuziek, steevast vergezeld van een drankje. Medeoprichter Diederik Beele legt uit waarom het concept zo lang heeft standgehouden. "Jazzathome gaat niet alleen over muziek", zegt hij. "Het gaat over ontmoeting, over deuren openen in de letterlijke en figuurlijke zin. Dat blijft mensen aanspreken, editie na editie."

Dit jaar telt het festival twintig locaties verspreid over de stad, een record op zich. Bovendien kiest de organisatie bewust voor het thema 'community', een knipoog naar de cohousingbeweging die in Mechelen stevig voet aan de grond heeft gekregen. Dat thema kleurt niet alleen de keuze van de locaties, maar ook de sfeer die het festival wil uitstralen: jazz als bindmiddel tussen buren, generaties en leefwerelden.

Cohousing Compagnie opent voor het eerst haar deuren

Een van de meest opvallende nieuwe locaties dit jaar is Cohousing Compagnie aan de Louis Neefsstraat, een gemeenschappelijk woonproject waar ruim zestig mensen samenleven in vijfendertig wooneenheden. Bewoner Luc Roelen verwelkomt Jazzathome voor het eerst en verbergt zijn enthousiasme niet, al nuanceert hij het ook eerlijk. "Het is een beetje een probeersel voor ons", geeft hij toe. "Maar we staan er volledig achter." Bij mooi weer zal het concert plaatsvinden op de daktuin bovenaan het gebouw, de trots van de gemeenschap. Als het weer tegenzit, wijken de muzikanten en het publiek uit naar de grote gemeenschappelijke keuken op een lager gelegen verdieping, een ruimte die normaal gebruikt wordt voor gezamenlijke maaltijden, feestjes en vergaderingen.

Wat Cohousing Compagnie bijzonder maakt, is de manier waarop de gemeenschap op elke verdieping een eigen gedeelde ruimte heeft ingericht. Het gelijkvloers herbergt een wassalon, de eerste verdieping een living waar bewoners samen spelletjes spelen of grote sportevenementen volgen. Hogerop vinden bezoekers een druk gebruikte coworkingspace en een stille ontspanningsruimte. Die gelaagdheid maakt het gebouw tot een microkosmos op zich, en precies dat sluit naadloos aan bij het communitygedachte dat Jazzathome dit jaar centraal stelt.

Ook woonzorgcentrum Hof van Villers en cohousingproject Munthof Abbeyfield, een initiatief voor vijfenvijftigplussers, haken in op hetzelfde thema. Bewoner en overtuigd jazzliefhebber Jef Van Osta van Munthof laat zijn enthousiasme de vrije loop. "Wij willen openstaan voor de stad en zijn enorm trots dat we hieraan mogen meewerken", zegt hij. "Ik sta werkelijk in verwondering voor wat Jazzathome telkens opnieuw weet te realiseren." Cultuurschepen Kristof Calvo sloot zich daar tijdens de persvoorstelling bij aan met een eerlijke en warme boodschap. "Ze vernieuwen én houden vol, en dat is verre van vanzelfsprekend", aldus Calvo. "Vandaag wil ik vooral heel oprecht dank u zeggen."

Feest én vraagteken tegelijk

Ondertussen klinkt er ook in de kerkelijke gewelven muziek, want op vrijdag en zaterdag vinden concerten plaats in de indrukwekkende Predikherenkerk, met optredens van onder meer het Nardozza/Pierreu-project. Die combinatie van intieme huiskamerconcerten en grotere zaaloptredens geeft de jubileumeditie een extra gewicht. Intussen werkt de organisatie ook voor het eerst met workshops, een uitbreiding die past bij de ambities van een vijftigjarige JCI-afdeling die haar erfgoed wil vieren maar tegelijk vooruitkijkt.

Toch is er dat ongemakkelijke vraagteken dat boven de festiviteiten hangt. De organisatoren sluiten niet uit dat dit de laatste editie van Jazzathome is. Wie de voorbije jaren heeft gevolgd hoe lokale cultuurinitiatieven worstelen met vrijwilligers, financiering en doorgroei, begrijpt dat dit geen loos alarm is. Het zou een bijzonder trieste noot zijn onder een anders zo feestelijk jaar, maar de organisatoren zijn realistisch genoeg om het eerlijk te benoemen. Mechelen zou met Jazzathome een festival verliezen dat de stad al meer dan twee decennia een uniek cultureel gezicht geeft.

Voor de Mechelaars die er nog nooit bij waren, is dit dus misschien wel het moment om eindelijk eens een route te lopen langs al die opengestelde deuren. En voor de trouwe bezoekers is het een kans om te genieten van wat de organisatoren zelf hun 'greatest hits' noemen, een selectie van alles wat het festival groot heeft gemaakt. Volg alle ontwikkelingen rond Jazzathome en ander cultureel nieuws uit de regio op inMechelen.be.