Groen licht voor restauratie glas-in-loodramen Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk: “Bepalen mee het uitzicht en het karakter”

Groen licht voor restauratie glas-in-loodramen Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk: "Bepalen mee het uitzicht en het karakter"

De iconische glas-in-loodramen van de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk krijgen eindelijk de grondige behandeling die ze verdienen. Het Mechelse stadsbestuur gaf deze week zijn fiat voor de voorbereiding van een uitgebreid restauratietraject, waarbij de kleurrijke ramen vakkundig worden hersteld en voor de toekomst veiliggesteld. De effectieve werken staan gepland voor 2028, maar de voorbereidingen starten al eerder.

Een kerkjuweel met een rijke geschiedenis

De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk behoort tot de meest geliefde en bekende religieuze gebouwen van Mechelen. Het monument geniet al sinds 1938 een officiële beschermingsstatus, en dat is geenszins zonder reden. De kerk herbergt een indrukwekkende collectie kunstwerken die bezoekers van heinde en ver naar de Dijlestad lokken. Bovendien zijn de glas-in-loodramen, ontworpen in de jaren zestig door architect J. Lauwers, een van de meest opvallende en bepalende elementen van het interieur. Ze geven de ruimte een heel eigen sfeer en karakter, en vormen als het ware de ziel van het gebouw.

Om dit waardevolle monument op lange termijn in goede staat te houden, werd eerder al een uitgebreid beheersplan en een restauratievisie opgesteld. In dat plan werd nauwkeurig vastgelegd welke ingrepen de komende jaren prioritair moeten worden uitgevoerd. De restauratie van de glas-in-loodramen werd daarin aangeduid als een van de volgende cruciale stappen. Toch was het een onverwachte natuurlijke gebeurtenis die de urgentie van die ingreep plots extra scherp in de verf zette.

Stormschade van 2024 versnelt de aanpak

In juli 2024 raasde een krachtige storm over Mechelen en liet ook bij de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk duidelijke sporen na. Verschillende glas-in-loodramen liepen daarbij aanzienlijke schade op, waarbij honderden gaatjes werden geslagen in het kwetsbare glas. Bijzonder pijnlijk was de vaststelling dat drie monumentale ramen naast het wereldberoemde schilderij van Rubens getroffen werden. Die ramen kregen onmiddellijk na de storm een tijdelijke bescherming, maar een definitieve oplossing liet op zich wachten.

Intussen neemt het stadsbestuur het herstel van die stormschade volledig mee op in het bredere restauratietraject. Dat is een verstandige keuze, want zo worden alle werken efficiënt gebundeld en hoeft de kerk niet meerdere keren achtereenvolgens voor deelherstellingen te worden stilgelegd. Opvallend is dat de stad hiervoor opnieuw een beroep doet op Steenmeijer Architecten, het gespecialiseerde bureau dat eerder ook het beheersplan voor de kerk opstelde. Die continuïteit biedt garanties voor een coherente en weloverwogen aanpak.

Marc De Geyter, voorzitter van de Kerkraad Lieve-Vrouweparochie, reageert zichtbaar opgelucht op het nieuws. "De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk is een gebouw dat dagelijks mensen aantrekt, zowel voor een bezoek, een moment van bezinning als voor culturele activiteiten", zegt hij. "De glas-in-loodramen maken onlosmakelijk deel uit van de beleving van deze bijzondere plek. We zijn daarom erg tevreden dat nu werk wordt gemaakt van een grondige en duurzame restauratie. Zo kunnen deze ramen opnieuw hun plaats innemen als een van de bepalende elementen van het interieur."

Budget en planning liggen vast

Voor de uitvoering van de eerste restauratiefase trekt de stad Mechelen een budget van 380.000 euro uit. Dat is een aanzienlijke investering, maar tegelijk ook een logische keuze voor een beschermd monument dat dagelijks door tientallen, zo niet honderden bezoekers wordt opgezocht. Het geld dekt de kosten voor de effectieve restauratiewerken, die gepland zijn voor de jaren 2028 en 2029. Vóór die tijd staat 2027 in het teken van de opmaak van het definitieve restauratiedossier en de bijhorende aanbestedingsprocedure, waarbij gespecialiseerde bedrijven zich zullen kunnen kandidaat stellen voor de uitvoering van de werken.

Voor de Mechelaars betekent dit nieuws dat een van hun meest gekoesterde stadskerkjes de komende jaren grondig wordt aangepakt en daarna opnieuw in volle glorie kan worden bezocht. De kerk vervult immers niet alleen een religieuze rol, maar fungeert ook als culturele ontmoetingsplaats en trekpleister voor toeristen die de Dijlestad ontdekken. Tegelijk onderstreept dit project het engagement van het stadsbestuur om het rijke erfgoed van Mechelen te bewaren voor toekomstige generaties.

Ondertussen blijven de tijdelijk beschermde ramen hun dienst doen in afwachting van de definitieve restauratie. De komende maanden zullen de architecten van Steenmeijer de precieze scope van de werken verder uitwerken en verfijnen. Wie de kerk bezoekt, kan de stormschade uit 2024 nog steeds zichtbaar vaststellen, maar dat zal vanaf 2028 tot het verleden behoren. Dan pakken de restaurateurs de ramen één voor één aan, zodat de glas-in-loodramen van architect Lauwers opnieuw kunnen schitteren zoals ze dat al meer dan zestig jaar doen en hopelijk nog vele decennia zullen blijven doen.