Burgemeester van Mechelen Bart Somers zou ingegrepen hebben bij politiezone om secretaresse hoger loon te bezorgen

Burgemeester Bart Somers greep persoonlijk in bij politiezone om secretaresse hoger loon te bezorgen

Een ongemakkelijke affaire wierpt een schaduw over het Mechelse stadhuis. Burgemeester Bart Somers zou begin 2024 rechtstreeks zijn tussengekomen bij Politiezone Rivierenland om ervoor te zorgen dat zijn jarenlange persoonlijke secretaresse een hogere verloning zou ontvangen. Dat blijkt uit mailverkeer dat dagblad De Morgen kon inkijken. De zaak roept vragen op over de scheiding tussen politiek en administratie, en over hoe ver een burgemeester mag gaan om zijn eigen medewerkers te beschermen.

Een vertrouwelinge met een bijzondere constructie

De vrouw in kwestie, aangeduid als K.D.M., is al sinds 2001 de persoonlijke assistente van Bart Somers. Wie in Mechelen de politiek een beetje volgt, kent haar als zijn vaste rechterhand. Wat minder bekend is, is de administratieve constructie achter haar tewerkstelling. De secretaresse staat formeel op de loonlijst van Politiezone Rivierenland als agente, maar nam al in 1999 politiek verlof om op het kabinet van Somers te werken. Sindsdien betaalt de politiezone haar loon voor, waarna het stadhuis of de Vlaamse overheid dat bedrag terugstort. Het is een constructie die op zich wettelijk mogelijk is, maar toch opmerkelijk weinig transparantie geniet voor de gewone burger.

Eind 2023 besloot Somers zijn ontslag te nemen als Vlaams minister en voltijds terug te keren als burgemeester van Mechelen. Zijn secretaresse volgde hem op de voet. Die overstap had echter een concrete financiële weerslag voor haar. Door de terugkeer van het Vlaamse kabinet naar het stadhuis dreigde zij een deel van haar inkomen te verliezen. Dat inkomensverlies was voor haar aanleiding om bij de politiezone aan te kloppen voor een compensatie. Ondertussen begon achter de schermen een dossier te groeien dat uiteindelijk tot op het hoogste politieke niveau zou belanden.

"Het is niet meer dan normaal dat een medewerker die jarenlang loyaal haar taken heeft uitgevoerd, niet financieel gestraft wordt voor een overstap die ze zelf niet koos," zo zou een bron dicht bij het stadhuis het omschrijven. Toch is het precies die ingreep van bovenaf die nu de wenkbrauwen doet fronsen.

Creatieve oplossingen in een juridisch grijs gebied

Binnen de politiezone werd naarstig gezocht naar manieren om het loonverlies op te vangen. De secretaresse was ingeschaald op weddeniveau C4A, een gangbare schaal voor administratief personeel. De korpsleiding overwoog een overstap naar niveau B, een hoger weddeniveau dat normaal voorbehouden is aan leidinggevenden met een bachelordiploma. Het probleem was duidelijk: de medewerkster beschikt niet over dat vereiste diploma. De juridische weg via een reguliere bevordering was dus afgesloten.

Toch zocht korpschef Yves Bogaerts naar alternatieven. Uit e-mails van begin december 2023, die De Morgen kon inkijken, blijkt dat Bogaerts op 5 december een bericht stuurde naar de secretaresse met daarin een concreet voorstel. Hij stelde voor om het inkomstenverlies te compenseren door 65 overuren uit te betalen. Opvallend detail daarbij is dat burgemeester Somers zelf in kopie werd geplaatst van dat mailverkeer, wat erop wijst dat hij van bij het begin op de hoogte was van de onderhandelingen. De personeelsdienst van de politiezone tekende echter bezwaar aan. Een dergelijke regeling kon niet formeel op papier worden gezet zonder de juridische grenzen te overschrijden.

Midden december 2023 vond de korpschef een andere piste. Hij stelde de secretaresse met terugwerkende kracht aan in een hoger ambt, met name dat van niveau B op het kabinet van de burgemeester. Door die formele aanstelling verkreeg zij statutair recht op een weddebijslag voor de uitoefening van een hoger ambt, ook al beschikte ze niet over het diploma dat normaal voor dat niveau vereist is. Bovendien betekende die constructie dat de hogere verloning met terugwerkende kracht werd toegepast, wat de financiële impact voor de betrokkene aanzienlijk verzachtte.

Somers grijpt zelf in

Het dossier bleef echter aanslepen. Stadsadministratie en politiezone geraakten de kwestie maar niet definitief opgelost. Begin 2024 nam Somers zelf de pen ter hand. Via e-mail liet hij weten dat hij het dossier beschouwde als een absolute prioriteit en dat er snel een definitieve oplossing moest komen. Die tussenkomst is precies wat nu zoveel stof doet opwaaien.

"Een burgemeester die rechtstreeks via e-mail druk uitoefent op de korpschef van zijn eigen politiezone om een persoonlijke medewerker beter te verlonen, dat is een grens die je eigenlijk niet mag overschrijden," zegt een lokale oppositiepoliticus die liever anoniem blijft. "De politiezone is geen verlengstuk van het kabinet van de burgemeester. Er is een reden waarom die structuren gescheiden worden gehouden."

Vanuit het kabinet van Somers klinkt een andere lezing. Een woordvoerder laat weten dat de burgemeester louter wou vermijden dat een loyale medewerkster onterecht financieel zou worden benadeeld door een technische administratieve overgang. "Hij heeft geen beslissingen genomen die hem niet toekwamen. Hij heeft zijn bezorgdheid gedeeld, zoals elke leidinggevende dat kan doen," aldus de woordvoerder. Toch blijft de vraag hangen of de grens tussen betrokkenheid en beïnvloeding in dit geval correct werd gerespecteerd.

Wat betekent dit voor Mechelen?

Voor de Mechelaars is deze affaire meer dan een intern administratief akkefietje. Politiezone Rivierenland wordt gefinancierd met publieke middelen, ook Mechelen draagt daar als grootste centrumgemeente in verhouding het meest aan bij. Iedere beslissing over verloning binnen die zone raakt dus indirect de gemeentefinanciën. Bovendien staat Somers bekend als de burgemeester die van transparantie en goed bestuur zijn handelsmerk maakte. Dat zijn naam nu opduikt in een dossier waarbij creatieve boekhoudkundige constructies en directe politieke druk op een politiedienst de boventoon voeren, is op zijn minst een ongemakkelijke paradox.

Intussen heeft De Morgen aangegeven nog over bijkomend mailverkeer te beschikken dat meer licht zou werpen op de precieze aard van de tussenkomst van Somers. Of er sprake is van een formele klacht of een intern onderzoek is vooralsnog niet bevestigd. Het Mechelse stadsbestuur heeft evenmin officieel gereageerd op de concrete inhoud van de gepubliceerde e-mails.

De komende dagen zal duidelijk worden of dit dossier beperkt blijft tot een administratieve voetnoot of uitgroeit tot een politiek pijnpunt voor de burgemeester. Oppositiepartijen in de Mechelse gemeenteraad kondigen alvast aan om uitleg te vragen op de eerstvolgende zitting. Tegelijk kijken waarnemers uit naar een officieel standpunt van Politiezone Rivierenland zelf, die tot dusver in stilte haar dossiers beheert. Één ding staat vast: de affaire is nog lang niet gesloten.