Mechelen en omgeving hebben reden tot trots: het Imeldaziekenhuis in het nabijgelegen Bonheiden heeft een opmerkelijke Belgische primeur op zak. Als allereerste ziekenhuis in ons land werkt Imelda voortaan met een geavanceerd AI-gestuurd beeldvormingssysteem in het cathlab, de gespecialiseerde ziekenhuiszaal waar cardiologen minimaal invasieve hart- en vaatingrepen uitvoeren. De technologie belooft een kleine revolutie in de hartchirurgie: scherpere beelden, minder schadelijke straling en kortere procedures voor de patiënt.
Een slimme oplossing voor een oud dilemma
Wie denkt dat betere medische beelden automatisch meer straling betekenen, heeft het traditioneel bij het rechte eind. Cardioloog Willem Dewilde legt het spanningsveld helder uit. "Dagelijks werk ik met beelden om hartproblemen snel en nauwkeurig te behandelen. Wanneer we tijdens een hartonderzoek of -ingreep opnames maken, doen we dat met röntgenstralen. Een lagere stralingsdosis is altijd beter voor de patiënt, maar tot voor kort betekende dat onvermijdelijk wat ruis of korreligheid in het beeld."
Dat klassieke dilemma behoort in Imelda voortaan tot het verleden. Het ziekenhuis investeerde in de ARTIS icono.vision ceiling, een systeem van Siemens Healthineers dat gebruikmaakt van artificiële intelligentie. Die AI is specifiek getraind om ruis in medische beelden te detecteren en weg te filteren, zonder ook maar één medisch relevant detail te verliezen. Het resultaat is verbluffend eenvoudig in theorie, maar technisch hoogstaand in de praktijk: met een aanzienlijk lagere stralingsdosis krijgen cardiologen toch haarscherpe beelden op hun scherm.
Het verschil merk je meteen in de dagelijkse zorgpraktijk. Neem het plaatsen van een stent, een klein gazen buisje dat een vernauwd bloedvat openhoudt. Vroeger moesten cardiologen op een cruciaal moment tijdens zo'n ingreep extra röntgenstraling inzetten om te controleren of de stent correct op zijn plaats zat. Met de nieuwe technologie is die stralingspiek niet langer nodig. Dat klinkt misschien als een detail, maar voor patiënten die al kwetsbaar zijn door een hartaandoening, maakt elke verminderde stralingsblootstelling een reëel verschil voor hun gezondheid op lange termijn.
Beter voor patiënten én voor het zorgteam
Opvallend is dat de voordelen van dit systeem niet alleen de patiënten ten goede komen. Ook het medische team zelf, dat dag in dag uit in de buurt van röntgenapparatuur werkt, profiteert van de lagere stralingsniveaus. Kristel De Cuyper, hoofdverpleegkundige van het cathlab, benadrukt dat het systeem bovendien de nauwkeurigheid van ingrepen verhoogt. "Dankzij de slimmere beeldvorming kunnen we preciezer werken en de beelden sneller interpreteren. Voor de patiënt betekent dat veiligere procedures en kortere ingrepen", vertelt ze.
Die combinatie van veiligheid, precisie en snelheid is precies wat moderne gezondheidszorg vraagt. Kortere ingrepen zijn niet alleen aangenamer voor de patiënt, maar verminderen ook de kans op complicaties en verlichten de werkdruk in een drukke klinische omgeving. Imelda behandelt jaarlijks een groot aantal patiënten met hart- en vaataandoeningen uit de hele regio Mechelen en Rivierenland. Een technologische sprong in het cathlab raakt dus een brede groep Mechelaars en buurgemeenten rechtstreeks.
Tegelijk is het goed om te beseffen wat een cathlab precies inhoudt voor wie er nog nooit mee in aanraking kwam. Het gaat om een sterk gespecialiseerde zaal waar artsen via kleine insneden of via bloedvaten instrumenten inbrengen om het hart en de bloedvaten te onderzoeken of te behandelen, zonder grote operatie. Denk aan het openen van verstopte kransslagaders, het plaatsen van pacemakers of het herstellen van hartkleppen. Voor al die ingrepen zijn nauwkeurige, realtime beelden van levensbelang.
Licht, ruimte en welzijn als nieuwe standaard
Ondertussen blijft Imelda niet stilstaan bij de technologie alleen. De vernieuwde cathlabzaal is ook op een andere manier anders dan haar voorganger. Waar het personeel vroeger de volledige werkdag doorbracht in een afgesloten ruimte zonder enig contact met de buitenwereld, koos het ziekenhuis bij de renovatie bewust voor een andere aanpak. Er werd ruimte gemaakt voor natuurlijk daglicht, een ogenschijnlijk kleine ingreep die het werkcomfort van het team sterk verbetert en bijdraagt aan het welzijn van iedereen die er dagelijks zijn of haar stiel uitoefent.
"Het is fijn dat Imelda ook oog heeft voor de mensen die hier elke dag werken", klinkt het bij een medewerker van de afdeling. "Een fijne werkomgeving maakt je scherper en gemotiveerder, en dat komt uiteindelijk ook de patiënt ten goede."
Bovendien gaat het om de eerste van twee cathlabzalen die vernieuwd worden. De tweede zaal zal in de komende maanden ook de upgrade krijgen, waardoor het volledige cathlab van Imelda tegen het einde van 2026 op het nieuwste technologische niveau werkt. Intussen loopt de eerste vernieuwde zaal al op volle toeren en worden de eerste ervaringen met de AI-beeldvorming door het team positief onthaald.
Voor de regio Mechelen en omgeving is dit een duidelijk signaal: Imelda investeert volop in de toekomst van de hartchirurgie, en doet dat met een primeur die heel België aankijkt.