Politicoloog over hetze rond loonsverhoging secretaresse van Bart Somers: “Hij mocht die vraag stellen, maar dit is wel koren op de molen van de oppositie”

Politicoloog Ackaert weegt Somers-affaire: "Juridisch kon het, maar politiek is dit een geschenk voor de oppositie"

Een simpele vraag via mail, of een flagrant geval van misbruik van macht? De rel rond burgemeester Bart Somers en de loonsverhoging van zijn secretaresse houdt Mechelen al dagen bezig. Politicoloog Johan Ackaert bekijkt de zaak met een nuchtere blik en geeft een verrassend genuanceerd oordeel: ja, Somers mocht die vraag stellen, maar nee, het was misschien niet de verstandigste zet.

Het begon allemaal met een onthulling van De Morgen, die de hand wist te leggen op een reeks interne mails. Daarin bleek dat Somers zelf had aangedrongen op een oplossing voor het dreigende loonverlies van een medewerkster die al jaren op zijn kabinet actief is. Die vrouw had politiek verlof opgenomen bij de politie om voor hem te kunnen werken, een constructie die perfect binnen het politiestatuut past. Toen Somers in 2019 Vlaams minister werd, trok ze mee naar het Vlaamse niveau en werd haar loon door de Vlaamse overheid gedragen. Maar vier jaar later keerde Somers terug naar Mechelen als burgemeester, en daarmee veranderde de financiële situatie van zijn medewerkster ingrijpend.

Een terugval in loon die Somers niet zomaar wilde aanvaarden

Door de overstap van het Vlaamse naar het lokale niveau ging de medewerkster er financieel flink op achteruit. Haar loon werd opnieuw gedragen door de lokale politie, al betaalde de stad de kosten wel terug. Maar het verschil in verloning bleef pijn doen. Uiteindelijk werd er een oplossing gevonden: de vrouw werd ingeschaald op B-niveau, terwijl ze oorspronkelijk op C-niveau stond. Dat is een opschuiving die haar financiële situatie merkelijk verbeterde en het loonverlies grotendeels opving.

Politiezone Rivierenland, waar Mechelen onder valt, verdedigde die constructie al eerder. Woordvoerder Dirk Van de Sande legde uit dat een korpschef een personeelslid dat kabinetswerk verricht via een politiek verlofregeling, kan aanstellen in een hoger ambt, waarbij een weddebijslag wordt toegekend. Somers zelf ontkent met klem dat er ooit sprake is geweest van een alternatieve constructie waarbij 65 overuren zouden worden uitbetaald, ook al berichtte De Morgen dat zo'n piste intern was besproken. Volgens de burgemeester is de uiteindelijke beslissing bovendien niet door hem genomen, maar door het politiecollege.

Politicoloog Johan Ackaert bekijkt de zaak vanuit een breder perspectief. "Puur juridisch is het alleszins mogelijk om iemand tijdelijk in een hogere functie te plaatsen", zegt hij. "De regeling die uiteindelijk getroffen werd, valt binnen de bestaande regelgeving. Dat is geen twijfelachtige constructie, maar een toegelaten procedure." Toch voegt hij daar meteen een belangrijke kanttekening aan toe.

Politiek gevoelig, ook al is het wettelijk toegestaan

"Vragen staat hem vrij", stelt Ackaert, "maar in de praktijk is het mee aandringen op zo'n oplossing eerder iets dat een algemeen directeur van de stad op zich neemt. Als een burgemeester zelf via mail druk uitoefent voor een medewerker die rechtstreeks voor hem werkt, dan geeft dat een ongemakkelijke indruk, ook al is er juridisch niets mis mee." De politicoloog benadrukt dat de schijn van bevoordeling in de politiek minstens even zwaar weegt als de werkelijkheid. Opvallend genoeg erkent Ackaert ook dat de timing van de onthulling voor Somers bijzonder ongelukkig uitpakt, temidden van een bredere maatschappelijke discussie over transparantie in de politiek.

Voor de Mechelaars is deze zaak meer dan een intern politiedossier. Het raakt aan fundamentele vragen over hoe lokale bestuurders omgaan met de grens tussen hun persoonlijke loyaliteit aan medewerkers en hun verantwoordelijkheid tegenover de publieke middelen. Ondertussen laat de oppositie in Mechelen de kans niet liggen om van dit dossier een politiek wapen te maken. "Dit is koren op de molen van de oppositie", bevestigt Ackaert droogjes. "Zelfs als alles correct is verlopen, blijft de perceptie dat een burgemeester invloed heeft uitgeoefend ten gunste van een persoonlijk medewerker. Dat is politiek moeilijk te verkopen."

Intussen blijft Somers bij zijn standpunt dat hij niets verkeerds heeft gedaan en dat de beslissing transparant en collegiaal is genomen. Tegelijk groeit de druk vanuit oppositiepartijen om verdere uitleg en documentatie. Bovendien roept de zaak bredere vragen op over hoe politiek verlof en loonregelingen voor kabinetsmedewerkers in Vlaamse steden georganiseerd zijn, een systeem dat volgens kenners aan duidelijkere en uniforme regels toe is.

Of deze affaire politieke gevolgen zal hebben voor Somers, valt voorlopig moeilijk in te schatten. Ackaert vermoedt dat het van korte duur zal zijn als er geen nieuwe onthullingen volgen. Toch raadt hij bestuurders aan om dit soort gevoelige dossiers voortaan expliciet via de formele kanalen te laten verlopen, zodat de schijn van bevoordeling op voorhand wordt vermeden. Volg alle verdere ontwikkelingen in dit dossier op inMechelen.be.