Westnijlvirus duikt op in regio Willebroek-Mechelen: “Extra aandacht voor muggenbeten is geen slecht idee”

Westnijlvirus duikt op in regio Willebroek-Mechelen: "Extra aandacht voor muggenbeten is geen slecht idee"

Een simpele muggenbeet in de Mechelse regio kan ditmaal meer zijn dan een hinderlijk jeukend bultje. Onderzoekers hebben het westnijlvirus vastgesteld bij dieren in de regio Willebroek-Mechelen, wat voor de nodige waakzaamheid zorgt bij zowel artsen als de lokale bevolking. Hoewel het risico voor de gemiddelde Mechelaar beperkt blijft, roept het Departement Zorg op om muggen dit zomereinde toch iets serieuzer te nemen dan gewoonlijk.

Van vogels naar muggen naar mensen

Het westnijlvirus volgt een specifiek pad voordat het bij mensen terechtkomt. Vogels zijn de voornaamste dragers van het virus en steekmuggen, waaronder de alomtegenwoordige gewone huismug, spelen de rol van tussenpersoon. Wanneer een mug een besmet vogel steekt, kan die mug het virus vervolgens doorgeven aan mensen of paarden. Dat maakt de verspreiding lastig te controleren, want muggen houden nu eenmaal geen rekening met gemeentegrenzen of menselijke voorzorgsmaatregelen.

Eerder deze maand was het westnijlvirus al opgedoken in andere delen van de provincie. Zo testten in de stad Antwerpen enkele vogels positief, en in Vilvoorde bleek een paard drager te zijn van het virus. Intussen hebben recente testen bij vogels en een paard aangetoond dat het virus ook circuleert in de regio Willebroek-Mechelen. Dat is een relevante vaststelling, want hoe dichter een besmettingshaard bij bewoond gebied ligt, hoe groter de kans dat muggen ook mensen in contact brengen met het virus. Opvallend is bovendien dat een besmet persoon of paard het virus niet kan teruggeven aan een mug, en ook niet aan andere mensen of paarden. De transmissieketen stopt dus bij de mens.

Tachtig procent merkt er niets van

Wie nu al begint te piekeren over elke muggenbeet die de voorbije weken viel, kan enigszins geruststeld worden. Het overgrote deel van de besmette mensen ervaart helemaal geen klachten. Joris Moonens van het Departement Zorg legt uit hoe het precies zit. "Drie op de vier besmette mensen ervaren geen klachten, bij de vierde zijn het zeer milde klachten", zegt Moonens. Concreet gaat het in die gevallen om symptomen die sterk lijken op een klassieke griep: koorts, hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid en soms huiduitslag. Wie die klachten heeft na een periode met veel muggenbeten, doet er goed aan zijn of haar huisarts te contacteren.

Toch is er een kleine groep waarvoor het virus gevaarlijker kan zijn. Bij ongeveer één procent van de besmette personen verloopt de ziekte ernstig en kan het leiden tot een hersen- of hersenvliesontsteking. Dat klinkt alarmerend, maar het gaat dus om een uiterst kleine minderheid. Ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen wel een groter risico en doen er goed aan extra alert te zijn. "Tot nu toe zijn er nog geen vaststellingen gedaan van het virus bij mensen in de regio", benadrukt Moonens, "en wie besmet is, hoeft zich niet te isoleren, want mens-op-mensoverdracht is niet mogelijk."

Artsen in de regio zijn gewaarschuwd

Omdat het virus nu ook in de Mechelse regio opduikt, heeft het Departement Zorg de huisartsen en andere medische professionals in de omgeving proactief geïnformeerd. Dat is geen overbodige maatregel, want het westnijlvirus is in onze contreien nog altijd een relatief zeldzame aandoening. Moonens erkent dat artsen er niet meteen aan denken wanneer een patiënt binnenstapt met klachten die ook bij een gewone griep of zomervirus passen. "We zien dat het virus circuleert bij dieren en dan is er natuurlijk een risico dat ook mensen getroffen worden", aldus Moonens. "Het westnijlvirus komt heel weinig voor, waardoor artsen er misschien niet meteen aan denken wanneer ze typische symptomen vaststellen." Door de huisartsen vooraf te informeren, vergroot de kans dat het virus tijdig herkend en gediagnosticeerd wordt mochten er zich toch gevallen voordoen.

Voor de Mechelaars zelf is het advies voorlopig helder en niet overdreven streng. Extra aandacht voor muggenbeten is zinvol, en wie na een beet koorts of andere griepachtige klachten ontwikkelt, neemt dat best niet te licht op. Bovendien zijn eenvoudige preventiemaatregelen, zoals het dragen van lange mouwen bij avondlijke activiteiten in de open lucht, het gebruik van een muggenwerende crème of het plaatsen van horren voor ramen en deuren, altijd een goed idee in de zomerse maanden. Staand water in tuinen en op terrassen, een geliefde broedplaats voor muggen, laat je best weghalen.

De komende weken zal Sciensano, het nationaal instituut voor volksgezondheid, het surveillanceprogramma bij dieren verder zetten. Als er nieuwe resultaten beschikbaar zijn of als de situatie evolueert, zal ook de communicatie naar artsen en bevolking bijgestuurd worden. Volg het laatste nieuws over dit en andere lokale ontwikkelingen op inMechelen.be, want dit dossier verdient de komende weken zeker nog opvolging.